Sức khỏe tổng quát

Tê ngoài màng cứng trong mổ lấy thai cấp cứu Update 07/2021

Pinterest LinkedIn Tumblr

Bài viết bởi Bác sĩ Nguyễn Đức Thọ – Khoa Gây mê phẫu thuật – Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park

<!– –>

Gây tê ngoài màng cứng hiện đang là một trong những phương pháp giảm đau khi sinh hiệu quả được nhiều sản phụ lựa chọn khi sinh. Tuy nhiên, điều quan trọng khi lựa chọn phương pháp này là phải hiểu rõ những lợi ích cũng như rủi ro có thể xảy ra trước khi thực hiện.

1.Tìm hiểu về mổ lấy thai cấp cứu

Mổ lấy thai trong quá trình chuyển dạ hay mổ lấy thai cấp cứu thường được chỉ định trong những trường hợp sau:

1.1 Chỉ định mổ vì nguyên nhân người mẹ

  • Con so lớn tuổi là thai phụ con so có tuổi từ 35 trở lên.
  • Có thể kèm theo hay không lý do vô sinh: tiền sử điều trị vô sinh, con hiếm.
  • Các bệnh lý của người mẹ vẫn có thể cho phép theo dõi chuyển dạ sẽ được mổ lấy thai nếu xuất hiện thêm một yếu tố sinh khó khác.

1.2 Chỉ định mổ vì nguyên nhân của thai

  • Thai to trên 4.000g không phải do thai bất thường.
  • Các ngôi bất thường: ngôi vai/ngang, ngôi trán, ngôi thóp trước, ngôi mặt cằm sau, ngôi mông.
  • Đa thai: nếu thai thứ nhất không phải là ngôi đầu, chuyển dạ có diễn tiến suy thai khi chưa đủ điều kiện sanh đường dưới

1.3 Chỉ định mổ lấy thai vì bất thường trong chuyển dạ

  • Cơn co tử cung bất thường
  • Cổ tử cung không xóa hay mở
  • Ối vỡ non/sớm làm cuộc chuyển dạ ngưng tiến triển.
  • Giục sanh thất bại, bất tương xứng đầu thai với khung chậu, đầu không lọt.

Theo dõi cơn co tử cung khi chuyển dạ

Trường hợp thai phụ xuất hiện cơn co tử cung bất thường có thể cần gây tê ngoài màng cứng trong mổ lấy thai cấp cứu

1.4 Chỉ định mổ lấy thai vì các tai biến trong chuyển dạ

  • Chảy máu vì nhau tiền đạo, nhau bong non
  • Dọa vỡ và vỡ tử cung
  • Sa dây rốn khi thai còn sống.
  • Sa chi sau khi đã thử đẩy lên nhưng không thành công.

2.Lựa chọn phương pháp vô cảm

Việc lựa chọn phương pháp vô cảm trong mổ lấy thai cấp cứu phụ thuộc vào tính chất cấp bách của chỉ định mổ lấy thai hay thời gian tối thiểu để chuẩn bị cho việc mổ lấy thai.

2.1 Cấp cứu khẩn cấp: Thời gian 5 – 10 phút

Nguyên nhân suy thai cấp do thiếu oxy: sa dây rốn, khối máu tụ sau nhau, chảy máu nặng (Benckiser), nhịp tim thai chậm kéo dài, tăng trương lực cơ tử cung. Nguyên nhân thường đến từ nhau tiền đạo, chảy máu và vỡ tử cung.

2.2 Cấp cứu không thể chậm trễ: thời gian 10 – 15 phút

Nguyên nhân đến từ con do suy thai cấp nhưng điều trị có cải thiện (tim thai chậm có hồi phục). Nguyên nhân từ mẹ dọa vỡ tử cung, sản giật.

Nguyên nhân khác, thất bại lấy thai bằng dụng cụ, ngôi mông, …

2.2 Cấp cứu nhưng có thời gian chuẩn bị: thời gian > 30 phút

  • Nguyên nhân cơ học: Ngưng mở cổ tử cung trong khi chuyển dạ, không lọt, thất bại khởi phát chuyển dạ, bất tương xứng mẹ – con.
  • Nguyên nhân mẹ: tăng huyết áp, có chỉ định mổ lấy thai khi chuyển dạ.
  • Nguyên nhân thai: suy thai mạn, bất đồng nhóm máu Rhesus.

Nguyên nhân gây suy thai cấp

Nếu bị suy thai cấp cần cấp cứu khẩn cấp

3.Gây tê ngoài màng cứng

Trong các trường hợp mổ lấy thai khẩn cấp, thì gây mê toàn thân là chỉ định bắt buộc. Tuy nhiên, trong các trường hợp thời gian chuẩn bị trên 15 phút và nếu bệnh nhân đã được gây tê ngoài màng cứng để giảm đau trong chuyển dạ, thì các bác sĩ có thể cân nhắc lựa chọn gây tê ngoài màng cứng cho sản phụ để thực hiện mổ lấy thai.

Các bước thực hiện bao gồm:

  • Trước khi thực hiện gây tê ngoài màng cứng trước khi mổ, bác sĩ gây mê sẽ kiểm tra để đảm bảo catheter NMC được đặt đúng vị trí và giảm đau trong chuyển dạ đạt hiệu quả tốt.
  • Bác sĩ gây mê sẽ bơm một lượng thuốc tê vừa đủ (Lidocain 2% 10ml kết hợp với Fentanyl 50mcg) vào khoang NMC qua catheter NMC đã được đặt sẵn để giảm đau trong quá trình chuyển dạ, thuốc tê phát huy tác dụng làm mất cảm giác vùng phẫu thuật có thể giảm vận động nửa thân dưới, sản phụ vẫn tỉnh táo trong khi được phẫu thuật.
  • Tê NMC là phương pháp ít được dùng hơn TTS, thường áp dụng cho những trường hợp đã giảm đau trong đẻ, song vì các lý do sản khoa sản phụ không sinh thường được phải chuyển mổ

Ưu điểm của phương pháp này có thể kể đến như:

  • Dễ thực hiện không phải thay đổi phương pháp, tránh cho sản phụ phải gây mê.
  • Ít thay đổi huyết động.
  • Mẹ tỉnh táo thực hiện da kề da dễ dàng.
  • Con khỏe không ảnh hưởng thuốc gây tê.

Nhược điểm còn tồn tại như:

  • Thời gian chờ kéo dài (10-15 phút).
  • Mức độ tê có thể không tối đa do vị trí catheter thấp.

Gây tê ngoài màng cứng phẫu thuật cắt buồng trứng 2 bên

Gây tê ngoài màng cứng trước khi mổ giúp giảm đau trong chuyển dạ

4.Các vấn đề lưu ý khi tê ngoài màng cứng

Gây mê, gây tê cho mổ lấy thai là kỹ thuật chuyên sâu đòi hỏi các bác sĩ có chuyên môn cao có nhiều kinh nghiệm và phải được thực hiện ở những cơ sở y tế được trang bị đầy đủ phương tiện. Hơn nữa gây mê, gây tê trong trường hợp mổ lấy thai cấp cứu lại đòi hỏi sự phối hợp tốt giữa đội ngũ gây mê và các bác sĩ sản khoa để lựa chọn phương pháp tối ưu nhất phù hợp với tình huống cấp cứu.

Kỹ thuật gây tê ngoài màng cứng hiện đã được áp dụng tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec, giúp thai phụ trải nghiệm đẻ không đau, nhẹ nhàng vượt cạn thành công. Tại bệnh viện có đội ngũ bác sĩ gây mê giảm đau chuyên nghiệp, giàu kinh nghiệm sẽ giúp các sản phụ trải qua một cuộc đẻ không đau an toàn nhất. Bên cạnh đó, hệ thống trang thiết bị hiện đại, dịch vụ chuyên nghiệp sẽ mang đến cho sản phụ những trải nghiệm tốt cùng sự an toàn trong suốt quá trình sinh nở.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký lịch trực tuyến TẠI ĐÂY. Tải ứng dụng độc quyền MyVinmec để đặt lịch nhanh hơn, theo dõi lịch tiện lợi hơn!

Comments are closed.