Sức khỏe tổng quát

Phẫu thuật thay thế xương bàn đạp Update 07/2021

Pinterest LinkedIn Tumblr

Xương bàn đạp là một trong 3 xương cấu tạo của tai giữa, một tổn thương xương bàn đạp làm ảnh hưởng tới sự dẫn truyền âm thanh vào tai trong gây giảm sức nghe. Trong trường hợp xương bàn đạp bị cứng thì cần tiến hành phẫu thuật thay thế xương bàn đạp nhằm phục hồi sức nghe.

1. Phẫu thuật thay thế xương bàn đạp là gì?

Xương bàn đạp là một xương nhẹ nhất trong cơ thể, nó có hình giống chiếc bàn đạp. Tại tai giữa có 3 xương con là xương búa, xương đe và xương bàn đạp, chúng tham gia dẫn truyền âm vào tai trong, cơ chế này giúp chúng ta có thể nghe được.

Khi xương bàn đạp bị cứng khớp làm giảm hoặc không thể dẫn truyền được âm thanh vào tai trong gây nghe kém hay điếc.

Mục tiêu của phẫu thuật thay thế xương bàn đạp là nhằm tái tạo lại sự dẫn truyền âm thanh qua hệ thống xương con để phục hồi sức nghe. Việc thay thế xương bàn đạp có thể bằng nhiều loại chất liệu khác nhau.

Trong khi thực hiện phẫu thuật, tùy từng dạng tổn thương mà có thể lấy toàn bộ đế xương bàn đạp hoặc chỉ lấy một phần đế đạp thay thế bằng các chất liệu khác.

2. Chỉ định và chống chỉ định phẫu thuật thay thế xương bàn đạp?

Chỉ định thực hiện phẫu thuật thay thế xương bàn đạp gồm:

  • Người bệnh được chẩn đoán tình trạng điếc dẫn truyền hoặc điếc hỗn hợp do xương bàn đạp bị cố định.
  • Trường hợp người bệnh nghe kém hai tai do vấn đề từ xương bàn đạp thì tai nghe kém hơn được chỉ định mổ trước, đây là dấu hiệu chủ quan chủ yếu phụ thuộc cảm nhận của người bệnh. Đối với trẻ em thì chỉ định mổ tai nào trước phụ thuộc thính lực đồ, có thể phẫu thuật trước lứa tuổi đến trường nhằm tránh cho trẻ phải đeo máy khi bắt đầu đi học, còn quyết định mổ tai thứ hai nên chờ khi trẻ trưởng thành và có quyền tự quyết định nên mổ hay không.
  • Air-bone gap (khoảng cách giữa đường khí và đường xương) 30dB.
  • Người bệnh phải có thể trạng tốt, không có bệnh nội khoa ảnh hưởng đến phẫu thuật, đặc biệt nếu định gây mê toàn thân, phần ốc tai không bị ảnh hưởng, biểu thị ngưỡng phân biệt lời vẫn còn tốt.

phau-thuat-thay-xuong-ban-dap-2

Thính giác kém do xương bàn đạp gặp vấn đề

Một số trường hợp chống chỉ định mổ thay thế xương bàn đạp gồm:

  • Sức khỏe kém, có bệnh nội khoa làm ảnh hưởng đến phẫu thuật, chống chỉ định dùng thuốc mê.
  • Người bệnh có rối loạn thăng bằng, ví dụ như trong hội chứng Ménière hay nghe kém dao động lúc tăng, lúc giảm.
  • Đang có bệnh lý viêm tai giữa chưa được điều trị ổn định.
  • Khoảng Rinner hẹp (phương pháp so sánh dẫn truyền đường khí với dẫn truyền đường xương).
  • Tai mổ là tai duy nhất của người bệnh.
  • Tổn thương đã ảnh hưởng đến ốc tai, biểu thị ngưỡng phân biệt lời kém.
  • Người bệnh từ chối thực hiện phẫu thuật.

3. Các bước tiến hành phẫu thuật xương bàn đạp

3.1. Chuẩn bị bệnh nhân trước phẫu thuật

  • Người bệnh hoặc người nhà cần được giải thích kỹ về lợi ích cũng như những mặt hạn chế và tai biến của phẫu thuật thay thế xương bàn đạp.
  • Cắt tóc sạch trên và sau vành tai cách đường chân tóc 2 cm.
  • Khám và xét nghiệm các biện pháp đầy đủ để chẩn đoán, theo dõi đáp ứng sau phẫu thuật như chụp Xquang phổi, CT scan xương thái dương phát hiện được ổ xốp xơ, loại trừ dị dạng xương con, xét nghiệm thường quy; đo thính lực đơn âm và thính lực lồi.
  • Được khám và đánh giá không có bệnh lý về mũi họng.

3.2. Quy trình thực hiện phẫu thuật

  • Bước 1: Tư thể người bệnh nằm ngửa, đầu quay sang 1 bên không phẫu thuật, hướng tai cần can thiệp lên trên.
  • Bước 2: Sát trùng ống tai và vùng tai mổ bằng dung dịch povidine.
  • Bước 3: Vô cảm, chọn phương pháp phù hợp, trong phẫu thuật thay thế xương bàn đạp có thể gây mê toàn thân và tê thêm ống tai hoặc tiền mê và gây tê tại chỗ tùy vào kinh nghiệm, sự lựa chọn của phẫu thuật viên và tùy theo từng người bệnh cụ thể.
  • Bước 4: Tiến hành phẫu thuật
    • Dùng ống soi tai thường hoặc loại ống soi tai có rãnh và tự hãm, dùng dao rạch da thành sau ống tai khoảng từ 6 – 2 giờ, cách màng nhĩ khoảng 7mm. Tiếp đó rạch tiếp 2 đường song song từ đường rạch này xuống cách màng nhĩ khoảng 4 mm.
    • Tiếp đến bóc tách vạt da ống tai và màng nhĩ, dây thừng nhĩ vén về phía trước.
    • Dùng khoan mở khuyết xương sau trụ bộc lộ rõ gân xương bàn đạp, khớp xương đe và xương đạp, đế xương bàn đạp. Chú ý xác định rõ dây thần kinh VII có lộ trần hay che khuất 1 phần đế đạp để tránh tai biến liệt mặt.
    • Tạo 1 lỗ trên mặt đế xương bàn đạp, dùng một que nhọn bóc tách viền quanh đế xương bàn đạp rồi cắt gân cơ bàn đạp và tháo khớp đe đạp.
    • Lay động toàn bộ xương bàn đạp sau đó lấy ra toàn bộ xương bàn đạp. Giai đoạn này cần tiến hành rất thận trọng, tránh nguy cơ rơi mảnh vụn của đế xương bàn đạp vào trong gây ra tai biến điếc sâu và chóng mặt.
    • Lấy màng sụn từ nắp bình tai hoặc mảnh ven trên mu bàn tay kích thước khoảng 5 x 5 mm. Rồi luồn mảnh ven hoặc mảnh màng sụn đã chuẩn bị sẵn che phủ lên cửa sổ bầu dục sao cho kín các viền mép của cửa sổ bầu dục và che phủ cả đoạn II ống Fallop.
    • Đặt trụ dẫn đã chuẩn bị sẵn và kiểm tra lại trụ dẫn, sự di động của hệ thống xương con.
  • Bước 5: Đóng vết mổ và kiểm tra sau phẫu thuật
    • Khi thực hiện và kiểm tra sự di chuyển của hệ thống xương con xong thì đặt lại màng nhĩ và vạt da ống tai.
    • Lúc này có thể kiểm tra thính lực bằng nói thầm nếu người bệnh được mổ gây tê, người bệnh sẽ cho thấy sự cảm thụ sức nghe rõ rệt.
    • Nhét bấc dầu kháng sinh ống tai.
    • Băng ép nhẹ vết rạch.

Phẫu thuật cắt gan có thể gây ra nhiều biến chứng

Tiến hành phẫu thuật thay thế xương bàn đạp

3.3. Theo dõi những tai biến có thể xảy ra

  • Theo dõi toàn trạng để phát hiện sớm tai biến do các biện vô cảm gây ra.
  • Liệt mặt do chạm dây thần kinh VII: Khi phẫu thuật cần quan sát dây số VII để tránh tổn thương dây VII, nếu dây VII lộ trần và che lấp một phần đế của xương bàn đạp, có thể nhẹ nhàng nâng dây VII ra khỏi đế đạp và tiếp tục phẫu thuật. Nếu bị liệt VII sau phẫu thuật cần được điều trị như liệt VII do chấn thương.
  • Đế xương bàn đạp bị bập bênh: Tránh hiện tượng này bằng cách luôn nhớ mở một khuyết nhỏ trên mặt đế trước khi lấy dây chằng xung quanh đế đạp.
  • Dò ngoại dịch: Bịt tạm thời bằng mảnh cân cơ, rồi sau đó vừa hút vừa đặt mảnh màng sụn phủ đế xương bàn đạp và đặt nhanh trụ dẫn.
  • Chóng mặt trong cuộc mổ: Khi lấy bỏ đế bàn đạp cần thận trọng, nếu thô bạo có thể gây chóng mặt. Nên chú ý theo dõi người bệnh khi thực hiện.
  • Rách màng nhĩ: Lấy mảnh màng sụn sẵn có để tạo hình lại màng nhĩ.
  • Cửa sổ bầu dục hẹp và sâu bất thường: Xử trí bằng cách lỗ mở trên đế đạp.

Ngoài ra người bệnh cần được hướng dẫn cách chăm sóc để tránh tổn thương vết mổ và dung thuốc theo chỉ định của bác sĩ.

Phẫu thuật thay thế xương bàn đạp có thể được thực hiện từ 7 tuổi trở lên nếu không có chống chỉ định. Do đó, khi bạn gặp phải một số vấn đề về tai cần đến thăm khám tại cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị sớm.

Hiện nay, chuyên khoa Tai Mũi Họng – Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là một trong những địa chỉ uy tín, được đông đảo khách hàng tin tưởng trong khám và điều trị các bệnh lý tai mũi họng thông thường, các khối u vùng đầu mặt cổ, các dị tật bẩm sinh vùng tai mũi họng bằng các phương pháp ngoại khoa phổ biến như phẫu thuật, vá nhĩ qua kính hiển vi hoặc nội soi, mổ lấy rò, phẫu thuật Bondy, khí dung họng mũi, chích cuốn mũi, đốt cuốn mũi,… Không chỉ có hệ thống cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại, Vinmec còn là nơi quy tụ đội ngũ các y, bác sĩ giàu kinh nghiệm sẽ hỗ trợ phần nhiều trong việc chẩn đoán và phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường của cơ thể người bệnh. Đặc biệt, với không gian được thiết kế theo tiêu chuẩn khách sạn 5 sao, Vinmec đảm bảo sẽ mang đến cho người bệnh sự thoải mái, thân thiện, yên tâm nhất trong quá trình thăm khám, điều trị tại Bệnh viện.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký lịch trực tuyến TẠI ĐÂY. Tải ứng dụng độc quyền MyVinmec để đặt lịch nhanh hơn, theo dõi lịch tiện lợi hơn!

Comments are closed.