Sức khỏe tổng quát

Kỹ thuật mổ sào bào thượng nhĩ Update 07/2021

Pinterest LinkedIn Tumblr

Các phẫu thuật ở tai luôn là một thách thức đối với các phẫu thuật viên chuyên khoa Tai Mũi Họng, những phẫu thuật này đòi hỏi chuyên môn, kỹ thuật và phương tiện hỗ trợ rất cao. Và kỹ thuật mổ sào bào thượng nhĩ là một trong những phẫu thuật đó.

1. Mổ sào bào thượng nhĩ là gì?

Thuật ngữ Mở sào bào thượng nhĩ – vá nhĩ đã được sử dụng trong những thập niên 1960, nay được gọi kỹ thuật này là chỉnh hình tai giữa tuýp II.

Mổ sào bào thượng nhĩ là phẫu thuật cấp cứu ở trẻ em tuổi nhũ nhi, cần làm nhanh chóng. Ngày nay, kỹ thuật này không chỉ giới hạn ở việc mở sào bào mà để giải quyết triệt để, bác sĩ có thể mở rộng thành kỹ thuật mở xương chũm, kết hợp với đặt ống thông khí màng nhĩ trong trường hợp viêm xương chũm cấp.

Mổ sào bào thượng nhĩ là phẫu thuật bộc lộ xương chũm, các cấu trúc bên trong và vùng giữa của xương thái dương, vẫn để lại nguyên vẹn thành sau ống tai xương, giúp chỉnh hình hệ thống xương con và màng nhĩ để dẫn truyền trực tiếp áp lực sóng âm vào dịch tai trong.

Phương pháp này giúp giải quyết viêm nhiễm niêm mạc xương chũm và tai giữa, giúp phục hồi giải phẫu để giải quyết tai khô, qua đó có thể phục hồi một phần chức năng nghe.

2. Chỉ định và chống chỉ định của mổ sào bào thượng nhĩ

Mổ sào bào thượng nhĩ được chỉ định trong các trường hợp sau:

  • Giãn cách hệ thống xương con trong tai do viêm nhiễm gây hư hại xương búa, hoặc thiếu cành dài xương đe, hoặc bị hoại tử cành xương bàn đạp.
  • Cố định đầu xương búa, xương đe hoặc toàn bộ chuỗi xương con.
  • Nghe kém do viêm tai giữa và xương chũm.
  • Viêm tai giữa và viêm xương chũm mạn tính, có thể điếc ít hoặc điếc tiếp nhận.
  • Biến chứng của viêm tai giữa cấp gồm có viêm xương chũm cấp và áp xe ngoài màng xương.

Mổ sào bào thượng nhĩ chống chỉ định trong các trường hợp sau:

  • Viêm xương.
  • Cholesteatoma lan rộng và không kiểm soát được bệnh tích.
  • Chức năng vòi nhĩ kém do bị viêm nhiễm vùng mũi họng.
  • Kỹ thuật mở sào bào thượng nhĩ – vá nhĩ không nên thực hiện ở trẻ dưới 7 tuổi để tránh viêm tai giữa tái phát.

sào bào thượng nhĩ

Người bệnh nghe kém do viêm tai giữa cần được sào bào thượng nhĩ

3. Kỹ thuật mở sào bào thượng nhĩ cần chuẩn bị như thế nào?

  • Người thực hiện phẫu thuật phải là bác sĩ chuyên khoa cấp I Tai Mũi Họng trở lên, có kinh nghiệm phẫu thuật tai.
  • Phương tiện cần chuẩn bị bao gồm: Kính hiển vi phẫu thuật, khoan tai, dụng cụ vi phẫu thuật tai, hệ thống hút tưới nước.
  • Người bệnh: Cần được giải thích rõ những tai biến có thể gặp phải trước, trong và sau phẫu thuật. Bệnh nhân cần được làm thuốc tai và cắt tóc phía sau trên vành tai cách đường chân tóc 2cm.
  • Hồ sơ bệnh án: Cần làm đầy đủ mô tả tình trạng chung và các bệnh khác vùng tai, mũi, họng. Bệnh nhân cần có các kết quả xét nghiệm cần thiết như: Công thức máu, xét nghiệm máu chảy – máu đông, đường máu, urê máu, đường niệu, protein niệu, phim X-quang tim phổi, phim Schullerthính lực đồ, CT scan trong trường hợp nghi ngờ có tổn thương xương con, cholesteatoma.

4. Các bước tiến hành của kỹ thuật mở sào bào thượng nhĩ

Trước khi tiến hành phẫu thuật, bệnh nhân cần được gây mê toàn thân. Sau đó bác sĩ tiến hành mở sào bào thượng nhĩ qua các bước sau:

  • Có thể phẫu thuật đường trước tai hoặc sau tai. Đường sau tai: Bác sĩ sẽ rạch da sau tai cách rãnh sau tai 0,5cm, bắt đầu từ ngang tầm đường thái dương mỏm tiếp đến mỏm chũm. Bộc lộ cân cơ thái dương, sau đó lấy sẵn một mảnh cân cơ thái dương để vá màng nhĩ ở bước sau.
  • Bộc lộ mặt ngoài xương chũm, để lộ rõ các mốc giải phẫu: Rễ Zygoma, gai Henle, đường thái dương mỏm tiếp, vùng sàng, mỏm chũm.
  • Bộc lộ thành sau ống tai ngoài: Bác sĩ sẽ cắt rời vùng vận mạch của da ống tai ngoài theo hướng từ 6 – 12 giờ, ngang tầm xương chũm, qua đường rạch này bác sĩ có thể quan sát hòm nhĩ và lỗ thủng màng nhĩ ở phía trước. Sau đó bác sĩ bóc tách da ống tai đến rãnh nhĩ, rồi tiếp đến bóc tách lớp biểu bì của màng nhĩ thủng. Dùng khoan mở rộng thành ống tai để quan sát hòm nhĩ rõ ràng nhất.
  • Bác sĩ dùng khoan xương để mở vào sào bào từ mặt bên xương chũm qua vùng sàng. Phía trên mở lên đến đường thái dương là trần xương chũm. Phía giữa đi qua vách ngăn Korner vào sào bào. Ra phía sau là máng xương tĩnh mạch bên. Nằm ở giữa bờ tĩnh mạch bên và đáy sào bào là vành bán khuyên sau.

Phía trước sào bào mở và sào đạo, ở giữa sẽ nhìn thấy gờ trắng đó là gờ vành bán khuyên ngoài. Phía trước trên sẽ bộc lộ đến rễ Zygoma và mở xuống dưới để bộc lộ toàn bộ thành sau xương ống tai, làm mỏng thành này cho đến khi có thể nhìn rõ xương cành ngang xương đe và khớp đe búa.

  • Bác sĩ mở tam giác xương nhìn vào hòm nhĩ. Tam giác này có một cạnh bên là đoạn chũm của dây thần kinh mặt, một cạnh bên là nhánh dây thần kinh thừng nhĩ và đáy của tam giác là trụ xương giới hạn cành ngang xương đe ở phía giữa.
  • Bác sĩ tiến hành kiểm tra hệ thống xương con. Nếu xương con bị cứng, cố định khớp đe đạp thì cần phải gỡ xương dính để lay động. Nếu xương đe, cành xương bàn đạp hoặc xương búa bị hà, bác sĩ sẽ phải gỡ ra ngoài. Có thể dùng phần còn lại của xương đe hoặc chỏm xương búa để tái tạo hệ thống dẫn truyền.

Bác sĩ cũng có thể dùng các loại vật liệu bằng gốm sinh học hoặc bằng plastic đã được chế tạo sẵn để thay thế các xương con. Bác sĩ sẽ dùng mảnh cân cơ thái dương hoặc dùng gelaspon để cố định vị trí hệ thống truyền âm mới tạo nên.

  • Bác sĩ đặt mảnh cân cơ thái dương qua đường ống tai ngoài. Mảnh cân cơ này được đặt dưới mặt màng nhĩ hoặc ở mặt ngoài màng nhĩ bị thủng, sau đó vá kín màng tai. Sau đó bác sĩ sẽ đặt các mẩu gelaspon để cố định mảnh cân cơ thái dương.

mở sào bào thượng nhĩ

Kỹ thuật mở sào bào thượng nhĩ cần được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa

5. Kỹ thuật mở sào bào thượng nhĩ – vá nhĩ có nguy hiểm không?

Để hạn chế tai biến xảy ra, trong phẫu thuật bác sĩ cần chú ý:

  • Chú ý vị trí bất thường của các dây thần kinh mặt, sào bào và tĩnh mạch bên.
  • Cẩn thận khi sử dụng các dụng cụ sắc nhọn để tránh gây chấn thương dây thần kinh mặt, vành bán khuyên sau và vành bán khuyên bên.
  • Nếu chảy máu tĩnh mạch bên: Bác sĩ cần tạm ngừng phẫu thuật để cầm máu tại chỗ.

Sau phẫu thuật mổ sào bào thượng nhĩ – vá nhĩ, bạn cần theo dõi để có thể phát hiện và xử trí kịp thời các tai biến:

  • Cần phải rút hết các bấc trong ống tai sau khi phẫu thuật 8 ngày.
  • Bạn cần theo dõi các triệu chứng của nhiễm khuẩn và các dấu hiệu màng não.
  • Liệt mặt do chạm, do chèn ép phù nề: Cần điều trị bằng corticoid và kháng sinh.

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là cơ sở y tế chất lượng cao tại Việt Nam với đội ngũ y bác sĩ có trình độ chuyên môn cao, được đào tạo bài bản, chuyên sâu trong nước và nước ngoài, giàu kinh nghiệm.

Hệ thống thiết bị y tế hiện đại, tối tân, sở hữu nhiều máy móc tốt nhất trên thế giới giúp phát hiện ra nhiều căn bệnh khó, nguy hiểm trong thời gian ngắn, hỗ trợ việc chẩn đoán, điều trị của bác sĩ hiệu quả nhất. Không gian bệnh viện được thiết kế theo tiêu chuẩn khách sạn 5 sao, mang đến cho người bệnh sự thoải mái, thân thiện, yên tâm.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký lịch trực tuyến TẠI ĐÂY. Tải ứng dụng độc quyền MyVinmec để đặt lịch nhanh hơn, theo dõi lịch tiện lợi hơn!

Comments are closed.