Sức khỏe tổng quát

Chẩn đoán u xơ vôi hoá Update 07/2021

Pinterest LinkedIn Tumblr

Bài viết của Bác sĩ Mai Viễn Phương – Khoa Khám bệnh & Nội khoa – Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park

<!– –>

Khối u xơ hóa vôi hóa của đường tiêu hóa là những tổn thương hiếm gặp với các đặc điểm lâm sàng không đặc hiệu. Khối u thường xảy ra với người lớn với độ tuổi trung bình là 49, phổ biến hơn ở nữ giới. Chẩn đoán u xơ vôi hóa bằng các phương tiện hình ảnh sẽ giúp cho kết quả chính xác, nhanh chóng.

1. Giới thiệu

Khối u xơ vôi hóa (CFT) là tổn thương trung mô lành tính hiếm gặp, được Rosenthal và cộng sự mô tả lần đầu tiên vào năm 1988. Ban đầu, khối u xơ hóa vôi hóa được coi là khối u của các vị trí mô mềm, được mô tả là các giả sợi vôi hóa, ghi nhận ở nhiều vị trí giải phẫu khác nhau bao gồm màng phổi, trung thất, tim, phổi, cổ, hàm dưới, cột sống, lưng, cánh tay, đùi, miệng, bẹn, các vị trí bên liệt và bên trong phôi. Gần đây, khối u xơ hóa vôi hóa phát sinh từ đường tiêu hóa đã được báo cáo ở ruột non, ruột già, dạ dày, thực quản và ruột thừa.

Sự xuất hiện của khối u xơ vôi hóa trong đường tiêu hóa khó chẩn đoán, do sự hiếm gặp của tổn thương và đặc biệt là xuất hiện của trong 1 loạt các tổn thương mô đệm khác có các đặc điểm mô học trùng lặp với khối u xơ vôi hóa.

Nội soi dạ dày cho thấy một khối u dưới niêm mạc trong thân vị dạ dày

Nội soi dạ dày cho thấy một khối u dưới niêm mạc trong thân vị dạ dày

Khối u xơ hóa vôi hóa của đường tiêu hóa là những tổn thương hiếm gặp với các đặc điểm lâm sàng không đặc hiệu. Khối u thường xảy ra với người lớn với độ tuổi trung bình là 49, phổ biến hơn ở nữ giới. Khối u xơ hóa vôi hóa đã được báo cáo trong dạ dày, ruột non, ruột kết và ruột thừa và 1 trường hợp được ghi nhận phát sinh trong thực quản.

2. Vị trí phổ biến nhất của u xơ vôi hoá

Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra các vị trí phổ biến nhất của u xơ vôi hóa là dạ dày và ruột non. Tuy nhiên, 1 loạt trường hợp lớn gần đây cho thấy tần suất khối u xơ hóa vôi hóa ở ruột già cao hơn ở dạ dày.

Khối u xơ hóa vôi hóa thường không có triệu chứng và được phát hiện tình cờ. Khi xuất hiện, các triệu chứng không đặc hiệu và thường bao gồm đau bụng, khó chịu. Các triệu chứng khác bao gồm chán ăn, sốt, sụt cân, mệt mỏi, khó tiêu, đầy hơi, hôi miệng, buồn nôn, nôn mửa, ra máu đỏ mỗi trực tràng và thay đổi thói quen đi tiêu. Khối u xơ hóa vôi hóa đôi khi có liên quan đến các biểu hiện nghiêm trọng hơn bao gồm loét dạ dày, tắc nghẽn, lồng ruột và trung tiện.

3. Chẩn đoán u xơ vôi hoá

  • Các chẩn đoán hình ảnh cho thấy bằng chứng của 1 tổn thương hàng loạt nhưng không đặc hiệu cho khối u xơ vôi hóa. Đường viền rõ ràng, vôi hóa thô trên siêu âm thông thường. Giảm âm ngoại vi không có tăng cường trung tâm trên siêu âm tăng cường cản quang có thể giúp phân biệt khối u xơ vôi hóa với các tổn thương khác.
  • Chụp cắt lớp vi tính thường cho thấy 1 khối đồng nhất, được bao quanh tốt với sự tăng cường và vôi hóa nhẹ.
  • Chẩn đoán u xơ vôi hóa bằng cộng hưởng từ có thể cho thấy cường độ đẳng sắc trên hình ảnh có trọng số T1 tăng cường gadolinium và cường độ giảm âm trên hình ảnh có trọng số T2.

4. Dấu hiệu trên mô bệnh học

Kiểm tra tổng thể các khối u xơ hóa vôi hóa đường tiêu hóa cho thấy 1 khối hình cầu, được mô tả tốt với các nốt vôi hóa thay đổi. Việc cắt lớp cho thấy bề mặt cắt đồng nhất, có 1 phần sạn, màu trắng xám, chắc đến như cao su (Hình 1A và B ). Kích thước trung bình là 2,6 cm với một loạt các kích thước từ nhỏ hơn 1 đến lớn hơn 10 cm

Hình ảnh đại thể về khối u xơ vôi hóa

Hình ảnh đại thể về khối u xơ vôi hóa. A: Cắt dạ dày một phần cho thấy tổn thương khối u xơ vôi hóa dưới niêm mạc; B: Bề mặt cắt của khối u xơ hóa vôi hóa cho thấy một khối chắc, giới hạn rõ, không bao bọc, có các nốt vôi hóa thay đổi.

Các đặc điểm mô học đặc trưng cho khối u xơ hóa vôi hóa bao gồm: Tăng sinh tế bào hình thoi không bao quanh, không bao bọc được nhúng bên trong collagen hyalin hóa dồi dào. Các collagen có thể được sắp xếp theo mô hình lộn xộn hoặc xoay vòng (Hình 2A ). Các tế bào hình thoi biểu hiện nhân nhạt nhẽo, hình trứng, có mụn nước với nhân không rõ ràng và tế bào chất nhiều bạch cầu ái toan (Hình 2B ). Các số liệu về atypia và phân bào hiếm khi có ít hơn 1 trên 10 trường năng lượng cao. Hoại tử là không có trên toàn thế giới. Vôi hóa rải rác là phổ biến và có thể là bệnh psammomatous hoặc dystrophic. Thâm nhiễm tế bào lympho hầu như luôn luôn xuất hiện (Hình 2C ) và đôi khi có thể hình thành các nang lympho (Hình 2D), do đó có thể có các trung tâm mầm. Có thể ghi nhận dải quấn tăng sinh lympho ở vùng ngoại vi của khối u. Sự chèn ép của dây thần kinh hoặc tế bào mỡ hiếm khi được quan sát thấy

Đặc điểm mô học của khối u xơ hóa vôi hóa.

Đặc điểm mô học của khối u xơ hóa vôi hóa. A: Quá trình hyalin hóa mô hình xoắn hoặc hình xoáy được kết hợp với vôi hóa (độ phóng đại ban đầu 200 ×); B: Quá trình hyalin hóa dày đặc được trộn với các tế bào hình thoi và sự vôi hóa psammomatous (độ phóng đại ban đầu 200 ×); C: Thâm nhiễm tế bào lympho trên nền hyalin hóa dày đặc (độ phóng đại ban đầu 200 ×); D: Nang bạch huyết trên nền bị hyalin hóa dày đặc và vôi hóa rải rác (độ phóng đại ban đầu 100 ×). Vết Hematoxylin-eosin.

5. Về mặt hóa mô miễn dịch

Về mặt hóa mô miễn dịch, tế bào hình thoi nhuộm dương tính với CD34, vimentin và yếu tố XIIIa. Actin cơ trơn, actin đặc hiệu cho cơ, ALK (kinase u lympho anaplastic), desmin, S100, cytokeratin, DOG1 (được phát hiện trên protein 1 của khối u mô đệm đường tiêu hóa) và chất miễn dịch c-kit thường âm tính.
Mối quan hệ giữa khối u xơ hóa vôi hóa và IgG4-RD vẫn chưa rõ ràng, có thể có ý nghĩa quan trọng đối với việc quản lý và tiên lượng. IgG4-RD được điều trị bằng steroid, trong khi khối u xơ hóa vôi hóa hiện được quản lý bằng cách cắt bỏ cục bộ. Hơn nữa, IgG4-RD là 1 bệnh toàn thân và việc thiết lập khối u xơ hóa vôi hóa như 1 IgG4-RD sẽ đòi hỏi phải tăng cường giám sát các IgG4-RD khác ở bệnh nhân khối u xơ hóa vôi hóa. Có thể chỉ 1 tập hợp con các khối u xơ hóa vôi hóa có thể phát sinh trong ngữ cảnh của IgG4-RD hoặc IMT. Các nghiên cứu lớn hơn bổ sung với đặc điểm phân tử của khối u xơ hóa vôi hóa có thể giúp làm rõ các mối quan hệ này.

Hiện nay, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec chính là địa chỉ uy tín được nhiều bệnh nhân tin tưởng trong thực hiện kỹ thuật chẩn đoán các bệnh lý tiêu hóa, bệnh lý gây tiêu chảy mạn tính hay bệnh Crohn…Đặc biệt, các kỹ thuật sàng lọc ung thư dạ dày, polyp dạ dày tại Vinmec được thực hiện bằng máy nội soi Olympus CV 190, chức năng NBI (Narrow Banding Imaging – nội soi với dải tần ánh sáng hẹp) cho kết quả hình ảnh phân tích bệnh lý niêm mạc rõ nét hơn…Nhờ đó mà bác sĩ có thể chẩn đoán chính xác và đưa ra phác đồ điều trị kịp thời. Không chỉ có hệ thống trang thiết bị hiện đại, Vinmec còn là nơi quy tụ đội ngũ các y, bác sĩ giàu kinh nghiệm, đặc biệt, với không gian được thiết kế theo tiêu chuẩn khách sạn 5 sao, Vinmec đảm bảo sẽ mang đến cho người bệnh sự thoải mái, thân thiện, yên tâm nhất.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký trực tuyến TẠI ĐÂY. Ngoài ra, Quý khách có thể Đăng ký tư vấn từ xa TẠI ĐÂY

Tài liệu tham khảo: Turbiville D, Zhang X

Comments are closed.