Sức khỏe tổng quát

Cấp cứu nhiễm ceton acid ở bệnh nhân đái tháo đường Update 07/2021

Pinterest LinkedIn Tumblr

Bài viết của Thạc sĩ, Bác sĩ Phan Văn Phong – Bác sĩ Cấp cứu – Khoa Hồi sức cấp cứu – Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park

<!– –>

Nguyên nhân gây ra nhiễm ceton acid tiểu đường thường là do ngừng điều trị insulin hoặc điều trị không đủ insulin trong đái tháo đường type 1, mất bù đái tháo đường type 1 mới phát hiện hoặc do các bệnh lý cấp tính. Cấp cứu nhiễm toan ceton thường chủ yếu là điều chỉnh nước và điện giải, giải quyết tình trạng toan chuyển hóa, bổ sung thiếu hụt insulin và xác định cũng như điều trị các yếu tố thúc đẩy.

1. Nhiễm ceton acid ở bệnh nhân đái tháo đường là gì?

Nhiễm ceton acid tiểu đường được đặc trưng bằng tam chứng tăng glucose máu, nhiễm toan chuyển hóa có tăng khoảng trống anion và nhiễm ceton máu.

2. Nguyên nhân gây ra nhiễm ceton acid ở bệnh nhân đái tháo đường

  • Ngừng điều trị insulin hoặc điều trị không đủ insulin trong đái tháo đường type 1
  • Đợt mất bù của đái tháo đường type 1 mới phát hiện (20 – 25%)
  • Các bệnh lý cấp tính:
    + Nhiễm trùng (30 – 40%): Viêm phổi, nhiễm trùng đường tiết niệu, nhiễm khuẩn đường tiêu hóa…
    + Tai biến mạch máu não
    + Nhồi máu cơ tim
    + Viêm tụy cấp
  • Thuốc (corticosteroid, clozapine, cocaine, lithium, terbutaline)
  • Chấn thương.

3. Triệu chứng lâm sàng, cận lâm sàng

Triệu chứng đái tháo đường nhiễm ceton diễn tiến nhanh, thông thường trong 24 giờ. Các triệu chứng lâm sàng bao gồm:

  • Triệu chứng thần kinh: Không nổi bật
  • Đau bụng có kèm nôn buồn nôn, không đặc hiệu.
  • Tăng thông khí: Kiểu thở Kussmal, hơi thở mùi ceton
  • Nhịp tim nhanh cấp tính, giảm CO > huyết áp tụt.

Cận lâm sàng:

  • Gluocose máu- HbA1C
  • Điện giải đồ- khoảng trống anion
  • Khí máu
  • Ceton máu- tổng phân tích nước tiểu tìm thể ceton

cấp cứu nhiễm toan ceton

Các nguy cơ có thể xảy ra ở bệnh nhân tăng đường máu – nhiễm keton

4. Cấp cứu nhiễm toan ceton

Cấp cứu nhiễm toan ceton bao gồm các bước như sau:

  • Điều chỉnh nước và điện giải, áp suất thẩm thâm, thể tích tuần hoàn, natri máu, kali máu
  • Giải quyết tình trạng toan chuyển hóa
  • Bổ sung thiếu hụt insulin
  • Xác định và điều trị các yếu tố thúc đẩy.
  • Thuốc: Insulin 0.1 đơn vị/kg/giờ, tăng tốc độ nếu đường máu giảm dưới 10% lần thử trước hoặc toan chưa cải thiện. Dịch truyền đẳng trương Natri hiệu chỉnh cao: Dùng Natriclorid 0.45%, Natri hiệu chỉnh thấp dùng Natriclorid 0.9%. Bicarbonate được khuyến cáo sử dụng khi pH máu < 6,9.

5. Theo dõi sau điều trị

  • Bệnh nhân cần được theo dõi các dấu hiệu sinh tồn cứ 30 phút/lần trong giờ đầu, 1 giờ/lần trong 4 giờ tiếp theo và 2-4 giờ/lần cho đến khi hết hẳn nhiễm toan ceton.
  • Đường máu mỗi giờ: Mục tiêu 200-300mg/dl
  • Theo dõi điện tâm đồ (thời gian QRS, hình thái sống T)
  • Ngoài ra cũng cần theo dõi khả năng điện giải, chức năng thận, khí máu, nồng độ ceton máu và nước tiểu, tình trạng tăng áp lực thẩm thấu máu cũng được theo dõi cứ 4 giờ/lần cho đến khi bệnh nhân hoàn toàn ổn định.

Tóm lại, nhiễm ceton acid tiểu đường được đặc trưng bằng tam chứng tăng glucose máu, nhiễm toan chuyển hóa có tăng khoảng trống anion và nhiễm ceton máu. Cấp cứu nhiễm toan ceton thường chủ yếu là điều chỉnh nước và điện giải, giải quyết tình trạng toan chuyển hóa, bổ sung thiếu hụt insulin và xác định cũng như điều trị các yếu tố thúc đẩy.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký lịch trực tuyến TẠI ĐÂY. Tải ứng dụng độc quyền MyVinmec để đặt lịch nhanh hơn, theo dõi lịch tiện lợi hơn!

Comments are closed.