Sức khỏe tổng quát

Bệnh nấm Histoplasma và bệnh viêm ruột Update 07/2021

Pinterest LinkedIn Tumblr

Bài viết được viết bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Mai Viễn Phương – Bác sĩ nội soi tiêu hóa – Khoa Khám bệnh & Nội khoa – Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park.

<!– –>

Tiêu chảy do viêm là một đặc điểm chung của bệnh nấm histoplasma đường tiêu hóa và viêm ruột. Sự tương đồng về cách trình bày, mô hình liên quan của đường tiêu hóa (GI) và tình trạng viêm chính là lý do khiến cho bệnh nấm histoplasma tương tự bệnh viêm ruột. Tuy nhiên, nó không được coi là một trong những chẩn đoán phân biệt ở những bệnh này.

1. Tổng quan

Histoplasma capsulatum (H. capsulatum) var. capsulatum là một loại nấm lưỡng hình, có mức độ phổ biến trên khắp thế giới. Ở Hoa Kỳ, nấm histoplasma chủ yếu là loài đặc hữu ở vùng thung lũng Ohio và Mississippi. Trong môi trường, nó tồn tại ở dạng sợi nấm, tạo ra các bào tử mà con người hít phải, bắt đầu lây nhiễm. Trong cơ thể, bào tử chuyển sang giai đoạn nấm men, trốn tránh sự tiêu diệt gian bào và được đại thực bào vận chuyển đến bất kỳ cơ quan nào trong cơ thể. Điều này dẫn đến bệnh histoplasmosis phổ biến (DH). Sự lan truyền đến đường tiêu hóa (GI), được gọi là bệnh nấm Histoplasma đường tiêu hóa, phổ biến nhất là liên quan đến ruột kết và hồi tràng cuối.

Nhiễm Histoplasmosis ở tá tràng

Nhiễm Histoplasmosis ở tá tràng

2. Các triệu chứng bệnh nấm histoplasma đường tiêu hóa

Các triệu chứng phổ biến nhất ở bệnh nhân nhiễm nấm histoplasma đường tiêu hóa là đau bụngtiêu chảy do viêm. Bệnh viêm ruột (IBD) được đặc trưng bởi tình trạng viêm mãn tính của niêm mạc ruột thông qua một cơ chế trung gian miễn dịch phức tạp. Hai loại phụ chính của bệnh viêm ruột, đó là bệnh Crohn và viêm loét đại tràng (UC), dựa trên sự liên quan đến mô học của ruột. Các triệu chứng phổ biến của bệnh viêm ruột bao gồm:

  • Tiêu chảy hoặc táo bón
  • Máu khó đông
  • Đau bụng lan tỏa nghiêm trọng
  • Giảm cân không chủ ý
  • Apatit giảm đáng kể,
  • Mệt mỏi và sốt.

Tiêu chảy do viêm là một đặc điểm chung được thấy ở cả bệnh nấm histoplasma đường tiêu hóa và bệnh viêm ruột. Sự tương đồng về cách trình bày, mô hình liên quan của đường tiêu hóa (GI) và tình trạng viêm là lý do bệnh nấm Histoplasma đường tiêu hóa tương tự bệnh viêm ruột. Tuy nhiên, nó không được coi là một trong những chẩn đoán phân biệt ở những bệnh nhân này. Ở những bệnh nhân bị bệnh viêm ruột được chẩn đoán, bệnh nấm Histoplasma đường tiêu hóa có thể bị nhầm lẫn với đợt cấp của bệnh lý cơ bản.

3. Tiêu chảy trong bệnh viêm ruột

Bệnh viêm ruột là một bệnh đặc trưng bởi tình trạng viêm mãn tính của niêm mạc ruột thông qua một cơ chế trung gian miễn dịch phức tạp. Nguyên nhân chính xác của bệnh viêm ruột hiện vẫn chưa được biết rõ, nhưng người ta cho rằng là do phản ứng miễn dịch bất thường của niêm mạc ruột với các tác nhân từ môi trường, dẫn đến viêm biểu mô niêm mạc đường tiêu hóa. Hệ thống miễn dịch của đường tiêu hóa đóng một vai trò quan trọng trong việc cung cấp phản ứng miễn dịch thích hợp đối với các mầm bệnh có hại, đồng thời tạo ra khả năng chịu miễn dịch đối với các nguyên liệu thực phẩm vô hại và hệ thực vật tương đồng. Các tài liệu báo cáo về sự gia tăng tỷ lệ mắc và lưu hành bệnh viêm ruột ở người lớn và trẻ em. Mặc dù lý do chính xác cho sự gia tăng này không rõ ràng, nhưng người ta tin rằng sự thay đổi trong lối sống và thói quen dinh dưỡng có thể đóng một vai trò quan trọng.

Dự án dịch tễ học Rochester đã ghi nhận sự gia tăng tỷ lệ mắc và lưu hành của bệnh viêm ruột từ năm 2001 đến 2011, nhưng điều này được cho là do sự gia tăng tuổi thọ nói chung. Trong bối cảnh phương Tây hóa và công nghiệp hóa ngày càng tăng, các nước châu Á như Ấn Độ, Trung Quốc và Iran đang báo cáo số ca bệnh viêm ruột tăng lên đáng kể

Hình ảnh nội soi bệnh viêm ruột

Hình ảnh nội soi bệnh viêm ruột

4. Phân loại bệnh viêm ruột

Bệnh viêm ruột có thể được phân thành 2 phân nhóm chính dựa trên bệnh cảnh lâm sàng và các đặc điểm bệnh lý riêng biệt. Cụ thể:

  • Viêm loét đại tràng

Viêm loét đại tràng là một tình trạng viêm mãn tính được đặc trưng bởi các đợt viêm tái phát và thuyên giảm, chỉ giới hạn ở lớp niêm mạc của đại tràng. Niêm mạc có liên quan đến một kiểu liên tục với hầu hết tất cả các trường hợp báo cáo có sự ảnh hưởng của trực tràng.

  • Bệnh Crohn

Bệnh Crohn là một tình trạng viêm mãn tính được đặc trưng bởi sự dính đầy toàn bộ (xuyên thành ruột) của ruột và sự hiện diện của các tổn thương “nhảy cóc” (các vùng bệnh giữa ruột xuất hiện bình thường). Nó thường liên quan đến hồi tràng và phần gần của đại tràng. Tuy nhiên, bất kỳ phần nào của đường tiêu hóa cũng có thể liên quan.
Các triệu chứng ở bệnh nhân bệnh viêm ruột phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của tình trạng viêm và có thể từ rất nhẹ đến nặng. Các triệu chứng phổ biến của bệnh viêm ruột bao gồm tiêu chảy hoặc táo bón, máu khó đông, đau bụng lan tỏa dữ dội, giảm cân không chủ ý, giảm đáng kể cảm giác thèm ăn, mệt mỏi và sốt.

5. Đánh giá bệnh nhân bị bệnh viêm ruột

Bước đầu tiên trong việc đánh giá một bệnh nhân bị bệnh viêm ruột bao gồm tiền sử chi tiết và khám lâm sàng. Tiền sử có thể rất quan trọng trong việc phân biệt bệnh nhân bệnh viêm ruột với các nguyên nhân cơ năng và cơ năng khác. Khám lâm sàng kỹ lưỡng ở bệnh nhân bệnh viêm ruột có thể thấy đau bụng nhẹ đến trung bình mà không chướng.

Các xét nghiệm ban đầu trong phòng thí nghiệm có thể cho thấy sự gia tăng của các dấu hiệu viêm, tức là ESR và CRP. Ở những bệnh nhân có triệu chứng biểu hiện là tiêu chảy cấp, các nghiên cứu về phân để loại trừ nguyên nhân lây nhiễm như C. diff và ký sinh trùng cũng nên được thực hiện. Calprotectin trong phân, một chất đánh dấu phân cho tình trạng viêm cũng có thể được sử dụng để xác định sự hiện diện viêm ruột ở những bệnh nhân có nghi ngờ lâm sàng. Nếu giá trị calprotectin trong phân trên phạm vi tham chiếu (50 mcg/g), nội soi hồi đại trực tràng (nội soi hồi đại trực tràng) với sinh thiết và/hoặc hình ảnh ruột non có thể được sử dụng để chẩn đoán bệnh viêm ruột và đánh giá mức độ viêm niêm mạc.

Mặc dù nội soi nội soi hồi đại trực tràng với sinh thiết là phương pháp để chẩn đoán xác định và đánh giá mức độ viêm, các phương thức hình ảnh như chụp X quang, cắt lớp vi tính (CT) ruột, cộng hưởng từ ruột (ưu tiên hơn CT ruột), nội soi viên nang hoặc siêu âm nội soi đường tiêu hóa cũng có thể được sử dụng trong một số tình huống nhất định. Việc quản lý bệnh viêm ruột chủ yếu tập trung vào giảm triệu chứng, khởi phát nhanh chóng sự thuyên giảm mà không cần steroid, ngăn ngừa các biến chứng của bệnh và điều trị nó. Việc lựa chọn liệu pháp dựa trên mức độ nghiêm trọng của bệnh, khả năng đáp ứng của nó đối với liệu pháp điều trị trước đó và đặc điểm của từng bệnh nhân. Một số tác nhân được sử dụng trong điều trị bệnh viêm ruột bao gồm Sulfasalazine, Mesalamine, Olsalazine, Balsalazide, Corticosteroid, Azathioprine, 6-Mercaptopurine, Methotrexate, Infliximab, Adalimumab và Tacrolimus.
Do tình trạng viêm mạn tính trong bệnh viêm ruột, bệnh nhân có thể có nhiều biến chứng. Những biến chứng này thường liên quan đến một loại phụ cụ thể của bệnh viêm ruột do mô hình viêm, nhưng một số có thể được chia sẻ giữa hai loại. Các biến chứng bao gồm:

  • Các biến chứng thường gặp: Ung thư ruột kết, viêm khớp, viêm màng bồ đào, viêm đường mật xơ cứng nguyên phát và các trạng thái tăng đông máu.
  • Viêm loét đại tràng: Megacolon độc, thủng ruột kết và mất nước nghiêm trọng.
  • Bệnh Crohn: Tắc ruột, loét, rò và nứt hậu môn.

Hình ảnh loét đại tràng do nấm Histoplasma

Hình ảnh loét đại tràng do nấm Histoplasma

6. Kết luận

H. capsulatum là một loài nấm lưỡng hình đặc hữu ở vùng thung lũng Ohio và Mississippi. H. capsulatum var. capsulatum. H. capsulatum tồn tại ở dạng sợi nấm trong môi trường và việc hít phải các bào tử do dạng này tạo ra có thể lây nhiễm sang người. Sau khi lây nhiễm vật chủ, nó biến đổi thành dạng nấm men gây bệnh, nhân lên bên trong đại thực bào và tránh giết chết nội bào. Các đại thực bào có thể phổ biến nấm đến bất kỳ cơ quan nào trong cơ thể, dẫn đến bệnh histoplasmosis. Trong đường tiêu hóa, hầu hết các vị trí liên quan phổ biến là hồi tràng cuối và ruột kết do có rất nhiều mô bạch huyết.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký trực tuyến TẠI ĐÂY. Ngoài ra, Quý khách có thể Đăng ký tư vấn từ xa TẠI ĐÂY

Tài liệu tham khảo:
Dahiya D, Kichloo A, Singh J, Albosta M, Wani F. Histoplasmosis and inflammatory bowel disease: A case report. World J Gastrointest Endosc 2021; 13(1): 24-32 [PMID: 33520104 DOI: 10.4253/wjge.v13.i1.24]

Comments are closed.